Edukacja, w której dorastaliśmy, uczyła nas przede wszystkim poprawiania błędów i wytykania niedociągnięć. Okazuje się jednak, że to podejście opiera się na błędnym założeniu. Zamiast walczyć ze słabościami, znacznie więcej możemy osiągnąć, skupiając się na naszych naturalnych zdolnościach.
W tym odcinku podcastu rozmawiam z moją Gościnią Agatą Kunderą – ekspertką i certyfikowaną konsultantką narzędzia CliftonStrengths (powszechnie znanego jako talenty Gallupa) z blisko 17-letnim doświadczeniem w branży IT i działach Learning and Development.
Czego dowiesz się z tego odcinka:
- Dlaczego tradycyjna edukacja oparta na poprawianiu błędów popełnia błąd u założeń i jak skupienie na talentach daje więcej energii oraz satysfakcji.
- Jakie są korzenie psychologii pozytywnej oraz kim byli Donald Clifton i Martin Seligman, którzy stworzyli podwaliny pod ekonomię talentów.
- Czym dokładnie są talenty Gallupa (CliftonStrengths) jako wrodzone wzory myślenia, działania i reagowania.
- Jak przekształcić surowy talent w powtarzalną silną stronę i dlaczego świadome zarządzanie potencjałem chroni przed wypaleniem zawodowym.
- Dlaczego awansowanie świetnych specjalistów na liderów bez odpowiednich predyspozycji relacyjnych to pułapka i jak talenty pomagają tego unikać.
- W jaki sposób pula 34 talentów staje się uniwersalnym językiem organizacji oraz narzędziem do udzielania precyzyjnego feedbacku.
- Z jakimi wyzwaniami, kosztami i ramami czasowymi wiąże się wdrożenie kultury opartej na mocnych stronach w firmie.
- Jak dzielą się cztery główne domeny talentów: budowanie relacji, wywieranie wpływu, myślenie strategiczne i wykonywanie zadań.
- Na czym polega praca z zespołem, mapowanie jego dominujących obszarów oraz uzupełnianie braków kompetencyjnych.
- Jakie darmowe i płatne zasoby (książki, aplikacja mobilna, oficjalny kanał na YouTube) pomagają w codziennym rozwijaniu swoich mocnych stron.
Gdy będziesz słuchać tego odcinka, pomyśl o osobie, która też wysłuchałaby go z korzyścią dla siebie lub swojego zespołu i podziel się linkiem do nagrania.
Rozmowę możesz również zobaczyć na YouTube!
Co Ty na to o czym rozmawiamy? Napisz – w komentarzu tutaj na portalu, lub do mnie na LinkedIn.
Zapraszam Cię do zapisania się na newsletter i obserwowania profilu na LinkedIn. Subskrybuj też kanał O Krok Do Przodu na wybranej platformie i dziel się ze znajomymi.
Materiały i źródła wymienione w odcinku
Od czerwonego długopisu do ekonomii talentów
Tradycyjna edukacja kładzie nacisk na korygowanie potknięć i ocenianie stopnia opanowania materiału. Podejście oparte na mocnych stronach stanowi zupełne przeciwieństwo tego nurtu. Choć w świecie zachodnim, a szczególnie w USA, perspektywa ta rozwijała się od dekad, w polskiej rzeczywistości jeszcze kilkanaście lat temu była rewolucyjnym i kontrintuicyjnym paradygmatem pracy z ludźmi.
-
Podejście tradycyjne: Skupienie na brakach, poprawianiu błędów i walce ze swoimi ograniczeniami.
-
Podejście oparte na mocnych stronach: Świadome rozwijanie naturalnych predyspozycji, co przynosi większą satysfakcję, energię i zaangażowanie.
„Po co ciągle walczyć ze sobą? Docenianie i praca z mocnymi stronami dają nam więcej dopaminy, satysfakcji, energii, a w kontekście organizacji – większą lojalność, satysfakcję z pracy i produktywność.”
Wzmocnienie tego podejścia wywodzi się z psychologii pozytywnej, której założycielem jest Martin Seligman. Jego wizja zakładała, że człowiek powinien nie tylko radzić sobie z trudnościami, ale przede wszystkim rozkwitać. Na tym fundamencie wyrosły popularne dziś nurty budowania dobrostanu, rezyliencji oraz właśnie metodologia Gallupa.
Czym jest Instytut Gallupa i CliftonStrengths?
Fundamentem dzisiejszych badań nad potencjałem człowieka są prace Donalda Cliftona, profesora psychologii z Nebraski, który swoje koncepcje rozwijał już przed drugą wojną światową. Z czasem jego badania połączyły siły z Instytutem Gallupa – globalną pracownią badawczą z siedzibą w Waszyngtonie, słynącą z badań opinii publicznej oraz narzędzi badających dobrostan i zaangażowanie pracowników.
Czym właściwie są „talenty Gallupa”?
W potocznym rozumieniu talenty Gallupa to wrodzony, naturalny wzór myślenia, działania i reagowania.
-
Nie są one wyuczone, ale towarzyszą nam od zawsze
-
Każdy z nas z nich korzysta, jednak część osób robi to w sposób całkowicie nieświadomy
-
Metodologia Gallupa zachęca, aby poznać swoje talenty, zachwycić się nimi i zacząć świadomie stosować je w życiu codziennym i zawodowym
„Talent to rodzaj supermocy. Jak z każdą supermocą, warto nauczyć się z nią obchodzić dla własnej korzyści, aby działać bardziej świadomie i bez zbędnego męczenia się.”
Talent a silna strona: Gdzie leży różnica?
Samo posiadanie raportu z wynikami testu to za mało. Kluczem jest zarządzanie swoim potencjałem, aby przekształcić surowy talent w powtarzalną, produktywną silną stronę.
Przykładowo, osoba zdominowana przez talent analityczny dostrzega głębokie wzorce, detale i szczegóły. W tym wypadku może być postrzegana przez otoczenie jako ktoś, kto „rozdziela włos na czworo”, co prowadzi do frustracji lub paraliżującej analizy. Natomiast kiedy dana osoba zrozumie swój mechanizm, może skierować go na konstrukcyjne tory np. odpowiadać w zespole za cykliczne śledzenie wskaźników KPI lub analizę jakościową, czerpiąc z tego naturalną satysfakcję i energię.
Dopasowanie zadań do naturalnych stylów poznawczych pozwala pracownikom po prostu „być sobą” w środowisku pracy.
Rola lidera i pułapki awansów
Oczywiście realia zawodowe nie zawsze pozwalają na wykonywanie wyłącznie zadań idealnie skrojonych pod nasze talenty. Ogromną rolę odgrywa tutaj otoczenie i przełożony.
Agata Kundera zwraca uwagę na powszechny błąd popełniany w organizacjach: awansowanie osób, które są wybitne w swojej roli domenowej (specjalistów), na stanowiska liderów. Gdy osoby te nie są na to gotowe i nie mają odpowiednich zdolności, szybko przestają się dobrze czuć w tej roli, a nawet prowadzi to do ich wypalenia. Zarządzanie ludźmi wymaga zupełnie innego, szerokiego zestawu kompetencji, a świadomość własnych talentów, oraz talentów zespołu pozwala skutecznie zapobiegać wypaleniu zawodowemu. Dzięki niej menedżer oszczędza czas i energię, rozumiejąc dokładnie, dlaczego jedne zadania biznesowe gaszą jego zapał, a inne dają satysfakcję. Pierwszym naturalnym krokiem dla każdego specjalisty powinno być zestawienie własnego raportu z rzeczywistymi sytuacjami z dotychczasowej pracy i wskazanie momentów, w których czuł się najlepiej. To daje gotową odpowiedź, jakie obszary warto rozwijać.
Praktyczne zastosowanie talentów Gallupa w organizacji
Wprowadzenie metodologii CliftonStrengths do codziennego życia firmy przynosi wymierne korzyści na wielu płaszczyznach. Przede wszystkim pozwala na mądre doradztwo zawodowe i precyzyjne dopasowanie ludzi do ról. Choć w teorii wszystkiego można się nauczyć, wykonywanie zadań spójnych z naszymi naturalnymi predyspozycjami jest znacznie bardziej energodajne, podczas gdy inne obszary okazują się energożerne.
Kluczową zaletą pracy z talentami jest stworzenie wspólnego języka organizacji. Pula 34 talentów staje się uniwersalnym kodem komunikacyjnym, który ułatwia codzienne funkcjonowanie i daje ramy do rozmów. Narzędzie to sprawdza się perfekcyjnie przy dawaniu konstruktywnej informacji zwrotnej opartej na faktach. Przykładowo, zamiast ogólnych pochwał, lider może odnieść się bezpośrednio do konkretnych zasobów pracownika: „Widzę, że twój Developer zadziałał w połączeniu ze Strategiem – dzięki temu bezbłędnie zaplanowałeś i wdrożyłeś ścieżkę rozwoju dla zespołu”. Taki feedback, zakorzeniony w języku doceniania, doskonale wspiera współpracę oraz budowanie planów kariery.
Najpopularniejszym formatem diagnozy jest badanie ujawniające pięć najwyżej usytuowanych talentów, czyli tzw. Top 5. Analizowanie od razu całej listy trzydziestu czterech cech bywa przytłaczające i może wywołać u odbiorcy poczucie zagubienia. Z tego powodu skupienie się na pierwszej piątce sprawdza się najlepiej w codziennej pracy, pozwalając zachować unikalność każdego pracownika, podczas gdy pełne spektrum pozostaje materiałem do głębszej, zaawansowanej pracy coachingowej.
Ograniczenia i wyzwania przy wdrażaniu CliftonStrengths
Mimo licznych zalet, budowanie kultury opartej na mocnych stronach wiąże się z pewnymi barierami. Największym wyzwaniem jest czas potrzebny na wdrożenie. Kompleksowy projekt w średniej lub dużej organizacji to proces rozpisany na kilka lat. Wiele firm popełnia błąd, zatrzymując się na jednorazowym zrobieniu testu dla wybranej grupy, przez co dalszy potencjał wyników pozostaje w uśpieniu. Talenty muszą być żywe i stale obecne w codziennych procesach, a nie odkładane na koniec roku.
Do tego dochodzą kwestie finansowe i budżetowe, ponieważ popularność tej koncepcji wiąże się z konkretnymi kosztami zakupu licencji. Organizacje mogą jednak zoptymalizować te wydatki, szkoląc wewnętrznych coachów. Instytut Gallupa oferuje rzetelne, pięciodniowe kursy certyfikacyjne kończące się egzaminem, a odnawianie uprawnień pozwala utrzymać wysoki standard wiedzy. Poza certyfikowanymi coachami warto powoływać w zespołach wewnętrznych ambasadorów, czyli osoby, które bez formalnych papierów niosą ze sobą entuzjazm i naturalnie propagują podejście oparte na mocnych stronach.
Niektóre firmy idą jeszcze dalej, oferując badanie CliftonStrengths jako opcję dla każdego nowo przyjętego pracownika już na etapie onboardingu. Zespoły, które same znają swoje talenty, chętnie pomagają nowicjuszom odkrywać ich mocne strony, co drastycznie przyspiesza integrację i buduje głębokie relacje.
Talenty w praktyce
Żywym dowodem na to, jak różnorodne mogą być zasoby ludzkie, jest zestawienie skrajnie odmiennych stylów poznawczych. Przykładowo, talent Connectedness (współzależność) sprawia, że osoba widzi rzeczywistość holistycznie. Kiedy współpracownik utknie w tzw. tunelu poznawczym i nie potrafi dostrzec rozwiązania, posiadacz tego talentu naturalnie przynosi szerszą perspektywę i łączy ze sobą odległe wątki.
Z kolei talent Focus (ukierunkowanie) pozwala na pełne zanurzenie w jednym konkretnym zadaniu i parcie do przodu w ekspresowym tempie. Choć inne poboczne wątki mogą chwilowo poczekać w kolejce, ta zdolność gwarantuje dowiezienie celu z najwyższą precyzją. Otwarta rozmowa o takich różnicach sprawia, że codzienna współpraca staje się źródłem wzajemnej energii i satysfakcji.
Gdzie szukać więcej informacji?
Osoby chętne do zgłębienia wiedzy na temat talentów Gallupa mają do dyspozycji bogatą bazę materiałów wiedzy. Literatura z tej dziedziny jest łatwo dostępna zarówno w języku angielskim, jak i w polskich tłumaczeniach. Sam Instytut Gallup prowadzi oficjalny sklep internetowy oraz niezwykle rozbudowany kanał na platformie YouTube. Można tam znaleźć serię podcastów poświęconych każdemu z 34 talentów z osobna oraz wywiady z liderami biznesu pokazujące, jak wybitne postaci wykorzystują swoje naturalne predyspozycje w praktyce.
Ogromnym ułatwieniem w codziennym korzystaniu z tej metodologii jest dedykowana aplikacja mobilna Gallupa, dostępna bezpłatnie na systemy Android oraz iOS. Narzędzie pozwala nie tylko mieć pełny opis swoich mocnych stron zawsze pod ręką i przeglądać najnowsze badania naukowe, ale umożliwia także bezpośrednie tworzenie par i wymianę profilami z współpracownikami czy znajomymi.
Choć sam raport dostarcza cennych informacji, częstym błędem popełnianym przez osoby indywidualne jest poprzestanie na samym przeczytaniu wyniku.
Lektura bez głębszej refleksji rzadko przynosi realną zmianę. Aby dostrzec rzeczywistą wartość i odkryć, w jaki sposób dany zestaw cech przejawia się w codziennym działaniu, warto omówić swoje wyniki z certyfikowanym konsultantem lub doświadczonym ekspertem. Taka rozmowa pozwala odnaleźć unikalny sens i stworzyć konkretny plan operacyjny na wykorzystanie swojego potencjału.
Cztery domeny talentów według Gallupa
Aby ułatwić zrozumienie tak złożonego narzędzia, Instytut Gallup podzielił wszystkie 34 talenty na cztery przejrzyste grupy, oznaczone dedykowaną kolorystyką:
-
Budowanie relacji (Relationship Building – kolor niebieski): Talenty spajające grupy, ułatwiające nawiązywanie głębokich więzi i budowanie atmosfery zaufania w zespole.
-
Wywieranie wpływu (Influencing – kolor żółty): Cechy odpowiadające za sprawną komunikację, sprzedawanie pomysłów i przekonywanie innych. W tej grupie znajduje się m.in. talent „C -Z -A- R”, będący naturalnym zasobem u osób świetnie czujących się w networkingu i robiących doskonałe pierwsze wrażenie.
-
Myślenie strategiczne (Strategic Thinking – kolor zielony): Odpowiada za analizę danych, wgląd w przyszłość, budowanie długoterminowych wizji oraz dostrzeganie szerokiego obrazu sytuacji (big picture).
-
Wykonywanie (Executing – kolor fioletowy): Talenty skupione na sprawnym przechodzeniu od słów do czynów, dowożeniu celów, priorytetyzacji oraz skutecznym delegowaniu zadań.
Historie sukcesu
O sile metodologii CliftonStrengths najlepiej świadczą autentyczne historie osób, które wykorzystały wiedzę o swoich talentach do przełomowych zmian w karierze.
Jednym z przykładów jest historia pracownika, który zaczynał swoją drogę zawodową jako kelner. Dzięki świadomej pracy nad specyficzną kombinacją swoich talentów – Learner (pęd do zdobywania wiedzy), Discipline (żelazna konsekwencja) oraz Focus (skupienie na celu) – zyskał ogromną pewność siebie i przeprowadził całkowitą transformację zawodową. Po dekadzie intensywnego rozwoju stał się jednym z kluczowych inżynierów oprogramowania w dziale rozwiązań dla sektora ubezpieczeniowego.
Inny przykład dotyczy menedżerki pracującej obecnie w branży rozwiązań chmurowych. Rozpoczynała karierę w branży retail jako kupiec, będąc przekonaną, że jej główną siłą są kompetencje analityczne. Wykonanie badania całkowicie zmieniło jej perspektywę – okazało się, że jej dominujący potencjał opiera się na budowaniu relacji. To odkrycie skłoniło ją do zmiany ścieżki zawodowej i objęcia roli Project Managera, w której umiejętności relacyjne oraz wywieranie wpływu stanowią kluczowy filar sukcesu lidera.
Diagnoza całego zespołu i budowanie tożsamości
Badanie CliftonStrengths przynosi równie spektakularne efekty na poziomie grup i zarządów. Analiza profilu zespołu pozwala precyzyjnie sprawdzić, które domeny są mocno reprezentowane, a gdzie występują luki.
Podczas pracy z jednym z zespołów liderów okazało się, że ich struktura była zdominowana przez myślenie strategiczne, dowożenie zadań oraz budowanie relacji, natomiast domena wywierania wpływu była niemal całkowicie nieobsadzona. Odkrycie to natychmiast zmieniło optykę grupy. Liderzy zrozumieli, dlaczego wcześniej nie doceniali działań ukierunkowanych na budowanie widoczności (visibility) i nawiązywanie kontaktów w centrali firmy. Dostrzeżenie tej luki pozwoliło im celowo zaadresować ten obszar, wykorzystując pozostałe silne strony do strategicznego zaplanowania działań komunikacyjnych.
Gdzie szukać pomocy i jak zrobić pierwszy krok?
Każdy, kto odczuwa potrzebę ciągłego rozwoju, może rozpocząć przygodę z talentami bezpośrednio od wizyty na stronie internetowej Instytutu Gallup. Znajdzie tam możliwość zakupu badania oraz dostęp do pełnego kompendium wiedzy.
Dla osób poszukujących wsparcia we wdrożeniu talentów do swojego życia prywatnego i zawodowego, gotowa do pomocy jest również Agata Kundera. Można ją znaleźć za pośrednictwem profilów w serwisach LinkedIn oraz Instagram.
Photo by Kelly Sikkema on Unsplash
Skomentuj podcast